Przemoczone pod plecakiem osiemnaście lat

Autor: Ryszard Górecki
Pierwsze wydanie: Warszawa, 1974
Ilość stron: 376

Opis:
Wspomnienia "Majtka", żołnierza batalionu "Parasol". Podzielone są na trzy części: pierwsza obejmuje okres od lata 1939 do końca 1943 roku, druga od początku 1944 roku do wybuchu Powstania, a trzecia poświęcona jest samemu Powstaniu. Autor opisuje swoją drogę do konspiracji, działania w niej oraz swoje losy powstańcze. Nie pozuje przy tym na bohatera, stara się raczej pokazać siebie jak normalnego nastolatka ze zwykłymi codziennymi problemami, który akurat dorastał w trakcie wojny. Dobrze napisana książka, pozycja obowiązkowa dla zainteresowanych batalionem "Parasol", ale i pozostali czytelnicy nie powinni się zawieść

Uwagi:
- W książce znajduje się 27 zdjęć, głównie portretowych.

Tędy przeszła śmierć

Autor: Bronisław Troński
Pierwsze wydanie: Warszawa, 1956
Ilość stron: 356

Opis:
Fabularyzowane wspomnienia "Jastrzębia", Powstańca ze Zgrupowania "Leśnik", jedne z pierwszych jakie ukazały się w wydaniu książkowym po wojnie. Autor walczył na Woli, Starym Mieście, następnie przeszedł kanałami do Śródmieścia i brał udział w obronie Czerniakowa, po upadku którego opuścił miasto razem z ludnością cywilną. Książka ma formę dziennika obejmującego okres od 1 sierpnia do 24 września. Jedne z ciekawszych powstańczych wspomnień, bardzo dobrze napisane - do polecenia dla każdego.

Uwagi:
- Książka zawiera 58 zdjęć z Powstania

Lato 1944

Autor: Włodzimierz Rosłoniec
Pierwsze wydanie: Kraków, 1989
Ilość stron: 180

Opis:
Wspomnienia "Karskiego", Powstańca z Grupy Bojowej "Krybar". Autor walczył początkowo w Śródmieściu Północnym, następnie na Powiślu, a po jego upadku brał udział w obronie przyczółka czerniakowskiego, podczas której odniósł ranę i został przetransportowany na prawy brzeg Wisły. Książka ma formę dziennika, obejmującego okres od 23 lipca do 25 października. Niezła pozycja, po którą powinni sięgnąć przede wszystkim zainteresowani dziejami "Krybara"

Uwagi:
- Książka zawiera 44 zdjęcia (portretowe i z Powstania).

Batalion Miotła

Autor: Leszek Niżyński
Pierwsze wydanie: Warszawa, 1992
Ilość stron: 436

Opis:
Monografia batalionu „Miotła” ze Zgrupowania „Radosław”. Autor, żołnierz „Miotły”, nie był zawodowym historykiem, mimo to książka napisana jest bardzo dobrze, co pewnie jest także zasługą bardzo licznych relacji (które stanowią mniej więcej jej połowę). Przedstawia losy batalionu od czasów okupacji, poprzez walki na Woli; krwawą, lecz zwycięską bitwę o Stawki, po której oddział włączono w skład „Czaty 49”; walki na Starym Mieście; początek września, kiedy to oddział odtworzono jako kompanię wchodzącą w skład „Czaty 49”; walki na Czerniakowie i w Śródmieściu Płd., kapitulację, ponowną konspirację po upadku Powstania. Ponadto jest w niej lista osobowa żołnierzy batalionu i kilka mapek terenów walk. Rzetelna pozycja, bardzo bogate źródło wiedzy o batalionie „Miotła”.

Uwagi:
- Książka zawiera 226 zdjęć, portretowych, z Powstania oraz powojennych.
- Autor był dowódcą plutonu „Niedźwiedzi” (pseudonim: „Niemy”), jednego z bardziej znanych plutonów oddziału, obok „Jerzyków” i „Torpedy”.

Pluton pancerny w Powstaniu Warszawskim

Autor: Anna Wyganowska-Eriksson
Pierwsze wydanie: Warszawa, 1944
Ilość stron: 488

Opis:
Bardzo dobre opracowanie dotyczące walk samodzielnego plutonu pancernego z batalionu "Zośka". Książka podzielona jest na cztery części dotyczące poszczególnych etapów szlaku bojowego: Wola (gdzie pluton dysponował jeszcze dwoma czołgami - tu między innymi szczegółowy opis zdobycia Gęsiówki), Stare Miasto (m.in. służba kanałowa), Czerniaków i Mokotów. Całość ubarwiona jest licznymi relacjami żołnierzy plutonu, narracja zaś jest bardzo barwna i z perspektywy nie tylko wojskowej, ale też czysto ludzkiej. Na końcu książki znajduje się stan osobowy oddziału, będący uzupełnieniem danych z książki "Batalion Zośka" Anny Borkiewicz-Celińskiej oraz krótki opis powojennych losów Powstańców z plutonu. Ciekawa pozycja, nie tylko dla zainteresowanych batalionem "Zośka".

Uwagi:
- Książka zawiera 50 zdjęć, portretowych i z Powstania (bardzo dobra jakość) oraz 5 mapek i szkiców.
- Autorka była początkowo łączniczką w batalionie "Czata 49", następnie w plutonie pancernym (pseudonim: "Ania").

Wspomnienia żołnierza baonu AK "Zośka"

Autor: Juliusz Bogdan Deczkowski
Pierwsze wydanie: Warszawa, 1998
Ilość stron: 424

Opis:
Wspomnienia "Laudańskiego", Powstańca z batalionu "Zośka". Autor opisuje okupację i konspirację w Szarych Szeregach, pobyt na Pawiaku, akcje dywersyjne oraz swój szlak bojowy w Powstaniu: Wola - Starówka - Czerniaków. Ciężko ranny na woli, powrócił do walk, w drugiej połowie września przepłynął Wisłę i dostał się na Pragę. W książce są też opisane powojenne losy "Laudańskiego", w szczególności zaś śledztwo w UB i więzienie. W aneksie jest relacja z procesu jego oprawców: Humera, Tomporskiego i innych, na którym zeznawał jako świadek. Dla zainteresowanych batalionem "Zośka" pozycja obowiązkowa.

Uwagi:
- Książka zawiera 210 zdjęć i fotokopii dokumentów.

Mrówka na szachownicy

Autor: Jan Kurdwanowski
Pierwsze wydanie: Nowy Jork, 1983
Ilość stron: 404

Opis:
Wspomnienia "Kroka", żołnierza batalionu "Chrobry I". Autor opisuje swój szlak bojowy: od Woli, poprzez Starówkę (walki o Arsenał, zbombardowanie pasażu Simonsa), aż do Czerniakowa, gdzie nie posiadał już broni. Świetna literacko książka, wyróżniająca się na tle innych wspomnień brakiem patosu - nawet niewątpliwi bohaterowie (np. kpt. "Wład") opisani są tu jak zwykli ludzie, a nie postaci z brązu. Autor jest uczciwy w stosunku do innych i siebie: szczerze opisuje swój strach i swoją postawę, nawet jeśli chwilami nie jest ona powodem do dumy. W kategorii wspomnień jedna z ciekawszych pozycji.

Uwagi:

- Książka zawiera 24 zdjęcia i mapki.

- Książka dostępna jest także w internecie na stronie http://www.kurdwanowski.pl/.

- Autor wypowiada się czasem na forum Muzeum Powstania Warszawskiego. Jest krytykiem decyzji o rozpoczęciu Powstania.

Walka w pożodze

Autor: Ryszard Białous
Pierwsze wydanie: Paryż, 1946
Ilość stron: 128

Opis:
Wspomnienia "Jerzego", dowódcy batalionu "Zośka", napisane zaraz po wojnie. Autor opisuje trzy wydarzenia: zdobycie Gęsiówki, przebicie do Środmieścia, ostatni dzień Czerniakowa. Książka napisana barwnym językiem z nutą patosu. Od strony faktograficznej nie wnosi wiele nowego do rzeczy znanych już z literatury, niemniej ciekawe jest spojrzenie dowódcy na walki toczone przez jeden ze słynniejszych powstańczych batalionów.

Uwagi:
- Fragmenty książki ukazały się już w 1945 r. w polonijne prasie w Londynie.
- Pierwsze wydanie polskie ukazało się dopiero w 2000 r.
- Autor po wojnie przebywał na emigracji w Argentynie.

Na barykadach Warszawy

Autor: Stanisław Komornicki
Pierwsze wydanie: Warszawa, 1964
Ilość stron: 364

Opis:
Wspomnienia "Nałęcza", żołnierza 104. kompanii Związku Syndykalistów Polskich. Autor walczył na Starym Mieście, po upadku Starówki przeszedł kanałami do Śródmieścia, a następnie walczył na Czerniakowie. Trzykrotnie przepłynął Wisłę, najpierw sprowadzając pomoc berlingowców, a potem po upadku Czerniakowa. Książka bardzo dobra literacko, chyba jedne z lepszych wspomnień powstańczych. Zawiera listę żołnierzy 2. plutonu szturmowego kompanii, do którego należał autor.

Uwagi:
- książka zawiera 70 zdjęć i reprodukcji dokumentów, w tym 2 zdjęcia panoramiczne.

Pamiętniki żołnierzy baonu "Zośka"

Autor: pod redakcją Tadeusza Sumińskiego
Pierwsze wydanie: Warszawa 1957 (?)
Ilość stron: 560

Opis:
Jest to zbiór relacji żołnierzy "Zośki" spisanych po wojnie. Podzielony na trzy główne części: Wola, Stare Miasto, Czerniaków, zgodnie ze szlakiem bojowym batalionu. Autorami relacji są m.in.: Tadeusz Sumiński "Leszczyc, Witold Bartnicki "Wiktor"-"Kadłubek", Bogdan Deczkowski "Laudański", Witold Sikorski "Boruta", Ryszard Białous "Jerzy", Stanisław Sieradzki "Świst", Wojciech Szymanowski "Synon", Stanisław Lechmirowicz "Czart". Na końcu książki znajduje się lista poległych "Zośkowców" (niepełna)

Uwagi:
- W nowszych wydaniach książki znajduje się biografia Jana Rodowicza "Anody", zamordowanego w śledztwie przez UB.
- Książka zawiera 40 zdjęć.
- Mimo drobnych nieścisłości, relacje są niezwykle cenne, a przy tym czyta się je niemal jak beletrystykę - dobra książka na początek przygody z Powstaniem.
- Wadą książki jest brak indeksu osobowego, przez co ciężko znaleźć poszczególne fragmenty.

"Parasol"

Autor: Piotr Stachiewicz
Pierwsze wydanie: Warszawa, 1981
Ilość stron: 796

Opis:
Jest to monografia batalionu "Parasol", wchodzącego w skład Zgrupowania "Radosław". Podzielona została na cztery części:
I. Geneza, organizacja i struktura oddziału
II. Działalność konspiracyjna w 1943 r.
III. Działalność konspiracyjna w 1944 r.
IV. Powstanie Warszawskie
W rozdziałach II-III opisane są szczegółowo wszystkie akcje dywersyjne batalionu, w tym m.in. Akcja Kutschera i Akcja Koppe. W ostatnim rozdziale przedstawiony jest powstańczy szlak bojowy oddziału: Wola - Starówka - Czerniaków - Mokotów. Książka zawiera spis wszystkich żołnierzy batalionu oraz zdjęcia większości z nich.

Uwagi:
- Autor był żołnierzem batalionu "Parasol".
- Monografia jest najpełniejszym opisem historii oddziału.
- W książce jest 465 zdjęć, większość portretowych.

Batalion "Zośka"

Autor: Anna Borkiewicz Celińska
Pierwsze wydanie: Warszawa, 1990
Ilość stron: 844

Opis:
Książka jest monografią batalionu harcerskiego "Zośka" wchodzącego w skład Zgrupowania "Radosław". Podzielona jest na pięć rodziałów:
I. Korzenie
II. Droga do oddziału
III. Oddział kształtuje się ( Grupy Szturmowe 3.11.1942 - 21.8.1943)
IV. Batalion "Zośka" w dywersji (1.9.43 - 31.7.44)
V. Szlak powstańczy batalionu
Rozdział pierwszy przedstawia tło historyczne wydarzeń, drugi natomiast wyjaśnia w jaki sposób doszło do powstania oddziału. W trzecim rozdziale opisane są losy oddziału do śmierci przyszłego patrona batalionu - Tadeusza Zawadzkiego "Zośki" (w tym szczegółowo omówiona Akcja pod Arsenałem), zaś w czwartym akcje dywersyjne od śmierci "Zośki" do Powstania. Wreszcie w rozdziale piątym najważniejszym z punktu widzenia tego katalogu przedstawiony jest szczegółowo szlak bojowy "Zośki", od cmentarzy Woli poprzez obronę Starówki oraz walki o przyczółek Czerniakowski. Na końcu książki jest spis wszystkich żołnierzy batalionu, z podstawowymi danymi; są też zdjęcia większości żołnierzy batalionu.

Uwagi:
- Autorka była łączniczką w batalionie "Zośka".
- Monografia jest najpełniejszym opisem historii oddziału.
- W książce jest 481 zdjęć, głównie portretowych.