Wyrok na miasto

Autor: Stanisław Kopf
Pierwsze wydanie: Warszawa, 2001
Ilość stron: 136

Opis:
Opracowanie dotyczące losów Warszawy po Powstaniu. Można znaleźć tu kolejno opisy: opuszczania miasta przez ludność cywilną i pobytu w obozie przejściowym w Pruszkowie, wywożenia przez Niemców warszawskich dóbr kultury narodowej, dziejów warszawskich Robinsonów, walk frontowych w Warszawie po Powstaniu i "wyzwolenia" miasta przez Armię Czerwoną. Znakomita pozycja, świetnie streszczająca stosunkowo mało opisany temat dziejów stolicy po zakończeniu walk, zdecydowanie warto po nią sięgnąć, szczególnie dla relacji warszawskich Robinsonów.

Uwagi:
- Książka należy do serii "Warszawskie Termopile".
- W książce znajduje się 60 zdjęć: sprzed wojny, po Powstaniu, dokumentujących zniszczenia dokonane przez Niemców oraz miejsc pamięci związanych z exodusem ludności cywilnej Warszawy.

Exodus Warszawy. Ludzie i miasto po Powstaniu 1944

Autor: praca zbiorowa
Pierwsze wydanie: Warszawa, 1995
Ilość stron: 776+668+638+660+546

Opis:
Pięciotomowa, monumentalna praca dotycząca losów Warszawy i warszawiaków po Powstaniu; niejako kontynuacja książki Ludność cywilna w Powstaniu Warszawskim. Pierwsze dwa tomy zawierają relacje kolejno z: obozów przejściowych; pobytu na terenie Generalnej Guberni; akcji pomocy na rzecz ludności Warszawy (1 tom); obozów pracy na terenie III Rzeszy; obozów koncentracyjnych po Powstaniu; obozów jenieckich dla Powstańców (tu m.in. relacje Jerzego Kłoczowskiego i Bronisława Lubicza-Nycza); rabunku i niszczenia Warszawy po kapitulacji Powstania (2 tom). Tomy 3 i 4 zawierają 565 różnego rodzaju dokumentów, meldunków, odezw, zarządzeń, sprawozdań etc.; wreszcie ostatni tom poświęcony jest prasie po Powstaniu. Całość jest znakomitym i wyjątkowo bogatym źródłem informacji, pozycja nie do pominięcia dla zainteresowanych losami ludności cywilnej, pomaga też lepiej zrozumieć dramat Warszawy.

Uwagi:
- Książka zawiera 53+29+33+22+33 zdjęć (zrobionych po Powstaniu oraz reprodukcji prasy i dokumentów) oraz 1 mapkę z obozami pracy, jenieckimi, koncentracyjnymi i przejściowymi (1 tom).

Dzienniki z Powstania Warszawskiego

Autor: praca zbiorowa
Pierwsze wydanie: Warszawa, ?
Ilość stron: 196

Opis:
Pamiętniki z Powstania pisane przez siedmiu ludzi pióra: Leopolda Buczkowskiego, Marię Dąbrowską, Karola Irzykowskiego, Stefanię Podhorską-Okołów, Marię Rodziewiczównę, Eugeniusza Szermentowskiego, Larysę Zajączkowską-Mitznerowa. Różne w formie i w treści - przykładowo Rodziewiczówna pisała króciutkie notki każdego dnia, głównie używając równoważników zdań; z kolei na przykład dziennik Szermentowskiego jest bardzo rozbudowany. Generalnie - ciekawa pozycja, pokazuje Powstanie z trochę innej strony, do polecenia szczególnie zainteresowanym losami ludności cywilnej.

Uwagi:
- Każdy rozdział opatrzony jest informacją o autorze dziennika.
- Jeśli ktoś wie, w którym roku pierwszy raz wydano tę książkę, proszę o kontakt.

Nadludzkiej poddani próbie

Autor: Joanna K.M. Hanson
Pierwsze wydanie: Cambridge 1982
Ilość stron: 276

Opis:
Dobrze udokumentowane opracowanie dotyczące ludności cywilnej w Powstaniu Warszawskim. Podzielone na trzy główne części: w pierwszej omówiony jest wybuch Powstania i jego konsekwencje dla cywilów (w tym masakra na Woli); w drugiej przebieg Powstania w poszczególnych dzielnicach (z perspektywy ludności cywilnej); a w trzeciej ogólnie przedstawione zostało życie w powstańczej Warszawie (administracja, infrastruktura, prasa i życie religijne). Zwarta, krótka i treściwa praca - znakomita jako pierwsza lektura o ludności cywilnej, dla ogólnego zapoznania się z tematem.

Uwagi:
- Opracowanie to było pracą doktorską autorki, obronioną w 1978 r. w Londynie - w wersji pierwotnej dodany był rozdział o okupacji hitlerowskiej w Warszawie.
- Pierwsze polskie wydanie ukazało się w 1989 roku.

Ludność cywilna w Powstaniu Warszawskim

Autor: red. Czesław Madajczyk
Pierwsze wydanie: Warszawa, 1974
Ilość stron: 556+712+796+580

Opis:
Trzy-, a właściwie czterotomowe (pierwszy tom ma dwie części) opracowanie dotyczące ludności cywilnej przebywającej w czasie Powstania w Warszawie. Pierwszy, dwuczęściowy tom zawiera relacje uszeregowane według dzielnic, a także dotyczące kwestii ogólnych oraz, co szczególnie interesujące, relacje "warszawskich Robinsonów". W tymże tomie są relacje m.in: Adama Bienia, Stanisława Broniewskiego, Marcelego Porowskiego, Jana Rossmana, Stefana Mirowskiego i wielu innych. W drugim tomie znajdują się wszelkiego rodzaju dokumenty, natomiast trzeci zawiera artykuły z prasy powstańczej, różnego rodzaju odezwy i ulotki. Te przeszło dwa i pół tysiąca stron to fantastyczna skarbnica informacji, wprost nie do przecenienia. Szczególnie ciekawy jest tom pierwszy, z uwagi na to, że pokazuje Powstanie od strony nie wojskowej, lecz z punktu widzenia zwykłych cywilnych warszawiaków. Książka, a w szczególności właśnie ten tom - absolutnie do polecenia każdemu.

Uwagi:
- Tom 1 zawiera 55+63 zdjęć ludności cywilnej z okresu Powstania; tomy 2 i 3 zawierają odpowiednio 14 i 55 fotokopii dokumentów, prasy itp.

- Do drugiej części tomu 1 dołączone są cztery bardzo duże i starannie wykonane mapy: miejsc egzekucji ludności cywilnej oraz położenia Powstania kolejno na początku sierpnia, 2. września, pod koniec września.

Pamiętnik z Powstania Warszawskiego

Autor: Miron Białoszewski
Pierwsze wydanie: Warszawa, 1970
Ilość stron: 204

Opis:
Wspomnienia cywila z Powstania Warszawskiego. Autor, znany poeta lingwistyczny, prowadzi narrację w pierwszej osobie, używając bardzo potocznego języka. Opisuje Powstanie z perspektywy ludności cywilnej, większość akcji książki dzieje się na Starym Mieście, częściowo zaś też na Woli i w Śródmieściu. Odważny eksperyment artystyczny, według wielu bardzo udany. Na pewno zaś pozycja nie do pominięcia dla zainteresowanych losem ludności cywilnej w Powstaniu.

Uwagi:
- Strona dotycząca twórczości autora: http://bialoszewski.ovh.org/.